Fosgail am prìomh chlàr-taice

'S e eileamaid cheimigeach a tha ann am plutonium le samhla Pu agus àireamh atamach 94. 'S e actanach agus meatailt rèidio-bheò is iom-obrachail a tha ann. Tha a cheimigeachd coltach ri uranium.[1]

Plutonium
Plutonium3.jpg
Peilearan plutonium
Clàr pillteach
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Buadhan
Samhla Pu
Àireamh 94
Ùine 7
Bloca f
Seòrsa Actanach
Buadhan stuthach
Dath Airgead-liath
Teothachd leaghaidh 912.5 K ​(639.4 °C, ​1182.9 °F)
Teothachd goilidh 3505 K ​(3228 °C, ​5842 °F)
Buadhan atamach
Tomad atamach/Da (244) neo-sheasmhach
Comh-dhealbhadh atamach [Rn] 5f6 7s2
Cor ogsaideachaidh +1, +2, +3, +4, +5, +6, +7, +8
1mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1 587.4

Tha dath eadar-dhealaichte air gach còir ogsaideachadh plutonium. Tha Pu3+ purpaidh, Pu4+ geal-dhonn, PuO2+ pinc, PuO22+ pinc-orainds agus PuO53− gorm.[2]

Plutonium ann an eadar-sgaoilidhean uisge.

EachdraidhDeasaich

Ann an 1940 rinn Glenn T. Seaborg, Edwin McMillan, Joseph W. Kennedy, agus Arthur Wahl plutonium-238 le greasadair-mhìrean ann am Berkeley. Bhuail iad deuteronan air uranium. Chaidh ainmicheadh air a' phlanaid Pliùtò, mar neiptiunium agus uranium.

CleachdadhDeasaich

Cleachdar plutonium ann an saidealan mar bhun-lùth[3] agus plutonium-239 ann am buill-airm niùclasach.

Bith-eòlasDeasaich

Càrnar plutonium anns a' chreatlach agus san grùthan. 'S e as adhbhar do dh'aillse-chnàmha.

IomraidheanDeasaich

  1. Cotton, F. Albert ⁊ Wilkinson, Geoffrey (1988): Advanced Inorganic Chemistry, 5th edn. Wiley-Interscience. 
  2. Clark, David L. (2000): “The Chemical Complexities of Plutonium,” ann an: Los Alamos Science, àir. 26. Air a thogail 23mh dhen Ghearran 2019.
  3. New Horizons”. NASA Radioisotope Power Systems. Air a thogail 23mh dhen Ghearran 2019.