Miùghalaigh
Western cliffs of Mingulay.jpg
Suidheachadh
Dùthaich Alba
Sgìre Eileanan an Iar
Innis-mhuir {{{INNIS_MHUIR}}}
Co-chomharran 56.8115
-7.6375
Comharradh-clèithe NL560830
Feartan fiosaigeach

Co-chomharran: 56°48′41″N 7°38′15″W / 56.8115°N 7.6375°W / 56.8115; -7.6375

'S e Miùghalaigh[1][2], cuideachd Miughalaigh [3] neo Miùghlaigh[4], an dàrna eilean as motha de na h-Eileanan Bharraigh. Tha e suidhichte mu 12 mìle (19 km) deas air Barraigh. 'S e ainm Lochlannach a th' ann am Miùghalaigh, is dòcha gu bheil e a' ciallachadh "main hill island" no "narrow hill island".[5]

Location
Location
Miùghalaigh
Suidheachadh Mhiùghalaigh ann an Alba

Cruth na tìreDeasaich

Tha e cho mòr ri 640 ha (2.5 sq mi). Chaidh an t-eilean a chruthachadh à gneiss le beagan eibhir no clach-ghràin an siud is an seo. Air taobh an ear an eilean, timcheall air bàigh Mhiughalaigh chithear criadh-chlach cuideachd. Tha a' chuid as motha den eilean còmhdaichte le mòine, no ùir thana shearbhagach le creagan rùisgte. 'S e Càrnan (273 m) a' bheinn as àirde air an eilean, tha e suidhichte ann an taobh an iar an eilean.[6] Le 219 m a dh'àirde 's e Hèacla an dàrna bheinn as motha ann am Miùghalaigh, tha e na laighe aig ceann a deas an eilean. Aig ceann a tuath Miùghalaigh tha Cnoc Mhic-a-Phì (224 m), an treas beinn as àirde, agus Tom a' Reithean ann.[7]

Tha Miùghalaigh ainmeil air sgàth 's na h-eòin a tha a' fuireach an seo.[8] Gu cumanta tha gearraidhean-glasa (Laideann: uria aalge) is coltraichean (Laideann: alca torda) a' neadachadh anns na creagan àrda ann an Guarsaigh Mòr.

BailteanDeasaich

 
Am baile ann an 1888

Tha tràigh làn gainmheach ann an taobh an ear Mhiùghalaigh a tha a' sìor ghluasad nas fhaide a-steach air an tìr. B' àbhaist baile Mhiùghalaigh a bhith an seo, ach ann an 1912 dh'fhalbh na daoine às an eilean. Chithear fhathast tobhtaichean nan taighean, taigh an t-sagairt, an eaglais, an sgoil agus na h-achannan is an cladh. Chaidh sgoil ùr a thogail ann an 1881. Ann an 1884 bha 32 sgoilearan chlàraichte san sgoil, ach ann an 1910 cha robh ach naoinear ann agus chaidh an sgoil a dhùnadh anns a' Ghiblean 1910.[9] Chaidh taigh an t-sagairt le seipeal beag a thogail ann an 1898.

Bhon bhliadhna 2000 a-mach tha an t-eilean aig Urras Nàiseanta na h-Alba.[10]

IomraidheanDeasaich

  1. Ainmean-àite na h-Alba
  2. Am Faclair Beag
  3. Stòr-dàta SMO
  4. Mapa Mhiùghlaigh
  5. I. Mac an Tailleir 2003, Ainmean-àite td. 87
  6. Ordnance Survey 1:50,000 Landranger: Second Series (1994) Sheet 31.
  7. Haswell-Smith, Hamish (2008): The Scottish Islands. Dùn Èideann, Canongate, td 209-213; ISBN 9781847672773
  8. Urras Nàiseanta na h-Alba: Eòin-mara (Beurla)
  9. Clàraichean sgoile Mhiùghalaigh 1875 -1910
  10. Urras Nàiseanta na h-Alba

Ceanglaichean a-machDeasaich

Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo: