'S e an dàrna pàirt den eilean Hispaniola a tha anns an dùthaich Haidhti, Heitidh[1] no Haiti[2] (IPA: ˈhaiːti ). Mar sin dheth tha crìoch aice le Poblachd Dhoiminicia. Tha i na laighe anns na Greater Antilles anns a’ Mhuir Chairibianach. Tha Haiti a’ gabhail a-steach grunn eileanan beaga, m.e.:

  • La Gonâve
  • La Tortue (Tortuga),
  • Les Cayemites
  • Île de Anacaona
  • La Grande Caye.
Poblachd Haidhti
République d'Haïti
Repiblik d Ayiti
Flag of Haiti.svg
Bratach
Coat of arms of Haiti.svg
Lùireach
LocationHaiti.svg
Laoidh Nàiseanta
La Dessalinienne
Sluagh-ghairm nàiseanta
"L'Union Fait La Force"(Fraingis)
"Unity makes Strength"
Cànan(an) oifigeil Fraingis, Crìtheol Haiti
Prìomh-bhaile Port-au-Prince
Baile as motha Port-au-Prince
Riaghaltas Poblachd
Ceann-suidhe Claude Joseph
Prìomh-mhinistear Ariel Henry
Stèidheachadh
Bonn-stèidheachaidh
mar Saint-Domingue
1697
Neo-eisimeileachd bhon
Fhraing
1 am Faoilteach 1804
Farsaingeachd
Iomlan 27,750 km² (146mh)
Uisge 0.7 %
Àireamh-shluaigh (2005)
Iomlan 8,528,000 (88mh)
Dlùths 292.7/km² (38mh)
LTD/CCC (2006)
gach pearsa $1800 (153mh)
Roinn tìde (UTC-5)
as t-samhradh (UTC-4)
Ruith-airgid Haitian Gourde
Prìomh àrainn-lìn .ht
Còd Àireamh fòn 509

EachdraidhEdit

Tha eachdraidh Haiti inntinneach, air sgàth 's gum b' e Haiti a chiad phoblachd neo-eisimeileachd air feadh an t-Saoghail le daoine dhubha anns an riaghaltas an dèidh ar-a-mach soirbheachail nan tràillean. Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1793 nuair a bha Louis Sononthox os cionn na dùthcha.[3]

San 12 am Faoilleach 2010 bhualadh Haiti le crith-thalmhainn uabhasach. Thuit mìltean de thogalaichean anns a' phrìomh chathair Port-au-Prince agus bha 45,000-50,000 duine air am marbhadh. Tha 2,000,000 duine gun dhachaigh.

Chaidh ceann-suidhe Haiti o 2017, Jovenel Moïse, a mharbhadh ann an 2021. Lean Claude Joseph mar cheann-suidhe eadar-amail e.[4]

 
Toussaint L'Ouverture, Ceannard ar-a-mach 's athair poileataigeach Haiti

IomraidheanEdit

  1. Am Faclair Beag
  2. Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
  3. Finkelman and Miller, Macmillan Encyclopedia of World Slavery
  4. Haiti President Jovenel Moïse killed in attack at home”, BBC News. 8mh dhen Iuchar 2021. Air a thogail 13mh dhen Iuchar 2021.