Fosgail am prìomh chlàr-taice

Is e nàduir-fheallsanach a bha an Raibeart Ò Baoghail (16271691). Rugadh e aig Caisteal Lios Mór, Contae Phort Láirge, Èirinn. Chuireadh e gu Colaiste Eton nuair a bha e 8 bliadhna a dh'aois, agus aig 11 bliadhna a dh'aois chuireadh e air cuairt Tìr-mòr na h-Eòrpa, mus an robh e 16 bliadhna a dh'aois. Dh'fhuirich e fad ùine mhòr ann an Geneva. Air bàs athair, sheilbh e taigh faisg air Oxford, Shasuinn.

Raibeart Ò Baoghail
The Shannon Portrait of the Hon Robert Boyle.jpg
Beatha
Breith Caisteal Lios Mòr agus Lios Mór (Èirinn), 25 dhen Fhaoilleach 1627
Dùthaich  Rìoghachd Shasainn
 Poblachd na h-Èireann
Àite-fuirich Contae Phort Láirge
Sasainn
Cinneadh daoine Angla-Èireannach
Bàs Lunnainn, 31 dhen Dùbhlachd 1691
Àite-adhlacaidh Abaid Westminster
Teaghlach
Athair Richard Boyle, 1ad Iarla Chorcaigh
Bràithrean ⁊ peathraichean
Foghlam
Foghlam Lille University of Science and Technology
Colaiste Eton
(1635 -
Cànain Beurla
Fraingis
Laideann
Gàidhlig na h-Èireann
Dreuchd
Dreuchd fiosaigiche, ceimigear agus feallsanaiche
Fastaichean Lunnainn
East India Company
Duaisean a fhuaras
Buaidh Galileo Galilei, René Descartes, Francis Bacon, Cornelis Drebbel, Otto von Guericke agus Ibn Tufayl
Ballrachd An Comann Rìoghail
Invisible College
Gluasad free-thought
Creideamh
Creideamh Anglachas

Thug toradh a chuid oibre an càirdeas a tha eadar toirt agus brùth àile chun tomhais-lìonaidh (Lagh Úi Bhaoghail). Fhuair e a-mach nach gluais fuaim tro falamhachd. Fhuair e a-mach cuideachd gu bheil cuideam aig adhair. B'e Ó Baoghail a' chiad dhuine a dh'aithnich (an 1661) gu bheil iomadh susbaintean dèanta às bloighean de susbaintean simplidh, ris a chanar eileamaidean. B'e Ó Baoghail a' chiad eòlach mar sin a chleachd am facal "eileamaid" anns an dòigh seo. Dh'adhbharaich e a' chiad eagar reusanta de sgoil-cheimigeach agus an lùib sin chanar "Athair na Ceimigeachd" ris.

Cha do phòs e riamh. Chaochail e ann an Lunnainn an 1691 nuair a bha e 64 bliadhna dh'aois.[1]

IomraidheanDeasaich

  1. O' Connor, John J. ⁊ Robertson, Edmund F. (2000): “Robert Boyle biography”. MacTutor History of Mathematics archive. Oilthigh Chill Rìmhinn. Air a thogail 31mh dhen Dùbhlachd 2018.