An diofar eadar na mùthaidhean a rinneadh air "Fionnuala Nic Dhomhnaill"

Chaidh 8 baidhtichean a chur ris ,  3 bhliadhnaichean air ais
gun ghearr-chunntas deasachaidh
B’ e '''Fionnuala Nic DhomhnaillDhòmhnaill''' ([[1570]] – [[1608]], far-ainm: '''Iníon Dubh''' sa [[Gaeilge|Ghaelige]] neo '''Inghean Dubh''' sa [[Gàidhlig|Ghàidhlig]]) bean iar-fhlaithiche [[Gàidheil|GhàidhleachGhàidhealach]] à [[Alba]] agus BanrìghinnBànrighinn [[DunDùn nan Gall|Thír Chonail]] ann an [[Èirinn]]. ‘S’S e nighean Sheumais mac Dòmhnaill agus Ùna Chaimbeulach a bh’inntebh’ innte, agus i an dàrna bhean aig Aodh mac Magnusa Ó Domhnaill, Rìgh Thìr Chonaill agus màthair a’ chinn-fheadhna [[Aodh Rua Ó Dónaill]], a’ chiad Iarla Thír Chonaill.
 
==Beatha==
Thogadh an Inghean Dubh aig lùchairt nan StiùairteachStiùbhartach ann an Alba, agus bha an dlùth dàimh aige riutha uabhasach feumail gu Aodh mac Magnusa Ó Domhnaill gus saighdearan-duais fhastadh ann an Alba nuair a phòs e rithe, mu [[1570]].<ref>[http://www.anphoblacht.com/news/detail/22677 An Phoblacht]</ref> Rug i ceithrearceathrar mac, an dithis rìgh mu dheireadh air Tír Chonaill nam measg: Aodh agus Rudhraighe. Nuair a dh’fhàs a fear-chèile seantaidh is e na bhodach, ‘s e ise fhèin a bha os cionn na rìoghachd. Theirear san Annála Ríoghachta Éireann gu robh i "mar mhàthair nan Machabim, a dh’aontaich cridhe fhir gu smuaintean bannail.
 
==Iomairt PhoiliteagachPhoilitigeach==
 
Ghoideadh am mac na b’aosdab’ aosda aice, Aodh Rua, air falbh ann an [[1587]] is chuirte e sa [[prìosan|phrìosan]] sa chaisteal ann am [[Baile Átha Cliath]]. Nuair a bha esan air falbh,‘s e ise fhèin a dhìonadh gu dìleas tagradh ceannas a mhic. Ann an [[1588]] thug i àithne gum marbhadh Aodh Gabhalach Ó Néill, mac-bràthar, oir bha esan air oidhirp air a dhèanamh an ceannas a ghabhail os làimhe.<ref>[http://www.anphoblacht.com/news/detail/22677 An Phoblacht]</ref> Ann an [[1591]] dh’fheuch Domhnall Dubh Ó Dónaill, mac a fhir-chèile bhon a’ chiad phòsadh aigese, ris a’ cheannas a ghlacadh, ach ghabhadh air agus mharbhadh aig Cath Lug na Cnamh e.<ref>[http://www.anphoblacht.com/news/detail/22677 An Phoblacht]</ref> Dhèanadh i iomadh iomairt ri Aodh Rua a shaoradh gu laghail neo ga fhaighinn às bho Chaisteal Bhaile Átha Cliath ri linn seo.
 
Nuair a theich Aodh Rua mu dheireadh thall ann an [[1592]], thug i airgead do Néill Garbh Ó Domhnaill, an tagraiche mu dheireadh a bha air fhàgail agus thug i air a fear-cèile gun leigeadh e an ceannas ann am fàbhar a mhic aca. Sgrìobh an t-seanchaidh Hiram Morgan gur e "gnothach gu math ro-rèitichte anns an robh buaidh a mhàthar os cionn gach nì eile" a bh’annbh’ ann taghadh Aoidh mar ceann-fheadhna nan Dómhnailleach ann an [[1592]].<ref>Morgan, Hiram, Tyrone's Rebellion, Boydell & Brewer, 1999, Rochester, NY, ISBN 0-85115-683-5</ref> Chaidh i air chluainidh gu [[Cill Mhic Réanáin]]. Ach, ann an [[1608]], leis gach uile mac aice marbh an dèidh [[Teicheadh nan Iarla]], chuir i a cliamhainn, Niall Garbh, ann an lìon taobh fhealltachd is chuireadh esan am prìsonprìosan sa TurTùr [[Lunnainn]].<ref>[http://www.anphoblacht.com/news/detail/22677 An Phoblacht]</ref> Chan eil a ceann-latha bhàis aithnichte idir. A thuilleadh, tha e coltach gun do chuireadh i seachad na làithean mu dheireadh aice ann an Caisteal Mongavlin, daingneach beag ri taobh na h-[[Abhainn|Aibhne]] Feabhal, dìreach mu dheas [[Baile Suingean]] sa sgìre Lagan air an àirde an ear DunDùn na nGall.
 
== Craobh-ghinealaiche nan Dómhnallach==