Fosgail am prìomh chlàr-taice

B’ e saighdear, fear-lagha, neach-poileataigs agus stàitire Comunnach à Cùba a bh' ann am Fidel Alejandro Castro Ruz (IPA: fiˈðel aleˈxandɾo ˈkastɾo ˈrus, Birán 13 an Lùnasdal 1926 - La Habana 25 an t-Samhain 2016).[1]

Fidel Alejandro Castro Ruz
Fidel Castro5 cropped.JPG
Prìomh-mhinistear Chùba

16 dhen Ghearran 1959 - 24 dhen Ghearran 2008
José Miró Cardona - Raúl Modesto Castro Ruz
Ciad Rùnaire Pàrtaidh Comannach Chùba

24 dhen Ògmhios 1961 - 19 dhen Ghiblean 2011
Blas Roca Calderio - Raúl Modesto Castro Ruz
Ceann-suidhe Chùba

2 dhen Dùbhlachd 1976 - 24 dhen Ghearran 2008
Osvaldo Dorticós - Raúl Modesto Castro Ruz
7. Àrd-rùnaire a' Ghluasaid Neo-thaobhaichte

10 dhen t-Sultain 1979 - 6 dhen Mhàrt 1983
Junius Richard Jayewardene - Neelam Sanjiva Reddy
23. Àrd-rùnaire a' Ghluasaid Neo-thaobhaichte

16 dhen t-Sultain 2006 - 24 dhen Ghearran 2008
Abdullah Ahmad Badawi - Raúl Modesto Castro Ruz
Beatha
Ainm slàn Fidel Alejandro Castro Ruz
Breith Birán, 13 dhen Lùnastal 1926
Dùthaich  Cùba
Àite-fuirich Santiago de Cuba Province
Ciad chànan Spàinntis
Bàs Havana, 25 dhen t-Samhain 2016
Àite-adhlacaidh Santa Ifigenia Cemetery
Teaghlach
Athair Ángel Castro y Argiz
Cèile Mirta Díaz-Balart  (11 dhen Dàmhair 1948 -  1955)
Dalia Soto del Valle  (1980 -  2016)
Càraid Natalia Revuelta Clews
Dalia Soto del Valle
Clann
Bràithrean ⁊ peathraichean
Foghlam
Foghlam Oilthigh Havana
(1945 - dhen t-Sultain 1950) Doctor of Laws : Lagh
Sgoil-ullachaidh Ìosanach Belen
(1945 - 1945)
Cànain Spàinntis
Dreuchd
Dreuchd neach-poileataigs, neach-lagha, rèabhlaideach, stàitire, partisan agus neach-naidheachd
Duaisean a fhuaras
Ballrachd Pàrtaidh Ortadogsach
Gluasad 26mh dhen Iuchar
Seirbheis san arm
Ìre commandant
Strì Rèabhlaid Chùba
Creideamh
Creideamh neo-dhiadhaireachd
Lapsed Catholic
Pàrtaidh poileataigeach Pàrtaidh Comannach Chùba
Pàrtaidh Ortadogsach
Gluasad 26mh dhen Iuchar
Q6052435
United Party of the Cuban Socialist Revolution
IMDb nm0004242
Fidel Castro Signature.svg

Susbaint

Beatha PearsantaDeasaich

Rugadh e air an dùthaich san oighreachd Manacas,[2] leis gu robh an teaghlach aige nan uachdaran fearainn. Bhuineadh athair - Ángel Castro y Argiz - do bhaile bheag air a bheil Láncara thall san Spàinn ach b' ann à Cùba a bha a mhàthair, Lina Ruz González. B' e searbhant athar a bh' innte agus cha robh i posta idir nuair a rugadh Fidel. Rinn neach-teagaisg uchd-mhacachadh dha Fidel. Fhuair e baisteadh ann an Santiago de Cuba agus chaidh e gu na sgoiltean a b' fheàrr a bh' anns a' bhaile. Thug na dh'ionnsaich e bhon Chomann Iosaid buaidh làidir airsan fad a bheatha. Phòs Castro dà thuras: aig Mirta Francisca de la Caridad Díaz-Balart y Gutiérrez (1948 - 1955) a bha uabhasach fhèin beartach. Rug i aon mac dha, Fidel Ángel "Fidelito" Castro Díaz-Balart. Dhealaich iad is Castro sa phrìosan leis gun do thoisich i ag obair às leth an Riaghaltais air sàilleabh gum buineadh i dhan chlas a ruitheadh na dùthcha. Phòs e aig Dalia Soto del Valle ann an 1980. Chaochail Castro le diverticulosis aig 90 bliadhna a dh'aois anns a' bhaile far an do thogadh e.

PoileataigsDeasaich

Thoisich e Oilthigh La Habana ann an 1945 far an robh e gu mòr ann sàs ann am poileataigs. Bha e na bhall a' phàirtidh Ortadogsach, a bha fo bhuaidh Eduardo Chivás. Bha e an lùib ar-a-mach ann am Poblachd Dhoiminicia nach robh idir soirbheachail ann an 1947. Ann an 1948 chaidh e gu Bogotá airson chruinneachadh oileanaich le taic airgid a fhuair e bho Juan Domingo Perón, ceann-suidhe na h-Argantain aig an àm. Mharbh feachd an làimhe dheas Jorge Eliecer Gaitán, tagraiche dhan cheannas airson nan Libearalach. Chuidich Castro na Libearalaich ann an aimhreit a lean fad corr is seachdain an dèidh sin, air an robh Am Bogotazo. Chuir e seachad bliadhnaichean na fhear-lagha ag obair às leth nan daoine bochda. Chuir Fulgencio Batista Zaldívar às dhan Riaghaltas ann an 1952 agus b' fheudar do Chastro slighe eile air adhart a lorg.

Chuir e ar-a-mach nàiseantach air dòigh an aghaidh Bhatista ann an 1953, ach dh'fhàilg e.[3] Chuir e seachad dà bhliadhna sa phrìosan, far an do leugh e Marx, Lenin, Martí, Freud, Kant, Shakespeare, Munthe, Maugham agus Dostoyevsky. Chaidh e thall thairis an dèidh am prìosan fhàgail agus chruthaich e gluasad làidir an aghaidh Bhatista,air an robh MR-26-7 (Gluasad 26 an t-Iuchar). Thill e dhan dùthaich à Meagsago aige fhèin ann an 1956 air bord bata air a bheil Granma, 80 reubaltaich còmhla ris. Fad trì bliadhna bheireadh iad ionnsaigh air feachdan an Riaghaltais. Theich Batista ann an 1959[4] agus thug Castro seilbh air an dùthaich. Bha Castro os cionn na dùthcha, mar phrìomhaire agus mar cheann-suidhe fad 47 bliadhna, gus a leig e an dreuchd dheth ann an 2006.

RiaghaltasDeasaich

Aig an toiseach tòiseachaidh cha robh trioblaid sam bith aig an Riaghaltas ùr fo Chastro leis na Stàitean Aonaichte. Ach thoisich an Gluasad 27 an t-Iuchar na daoine a bha dìleas dhan t-seann Riaghaltas a chur a-mach às an dreuchdan, air neo dìreach sa phrìosain. Chèilidh e air na Stàitean Aonaichte agus corra dhùthaich eile. Bha e a' sìreadh taic airgid airson na rinn Batista ceàrr a cheartachadh. Cha d'fhuair a sgillinn ruadh. Beag air bheag thoisich e ri Sòisealtaich agus Comunnaich a thoirt a-steach dhan chaibineit aige. B' ann le Castro a-mhàin a bha làmh an uachdair.

B' e adhartas sòisealta a bha aig teis nam polasaidhean a bha aig Castro taobh a-staigh na dùthcha agus bheireadh e taic do dh'ar-a-maich air feadh an t-saoghail cuideachd.

Molaidhean agus CàinidheanDeasaich

Fhuair Castro taic agus molaidhean bho iomadh daoine a bha ann lùib Diadhaireachd an t-saoraidh agus bha e gu math dlùth air cuid dhuibh, Frei Betto nam measg.[5] Thug Diadhaireachd an t-saoraidh buaidh mhòr air Fidel agus bha esan agus Leonardo Boff nan deagh caraidean.[6]

IomraidheanDeasaich

  1. El Colombiano
  2. Cubanet
  3. Eckhardt, William, ann an Sivard, Ruth Leger (1987). World Military and Social Expenditures, 1987-88 (12na deas.)
  4. José Navarro, History of Cuba - The Challenge of the York and the Star : Biography of a people, SI-MAR Publishing House La Habana Cuba, 2001 (ISBN 9789597054757)
  5. Público
  6. Deutche Welle


Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo: